بيع فضولى س 1 - شخصى در جريان معاملات مختلف با شركت غير دولتى چند عدد چك از آن شركت در اختيارش قرار گرفته ، در حالى كه شركت فكر مىكرد معادل مبلغ آن چكها را كه مجموعاً پانزده ميليون و نيم است به اين شخص بدهكار است ، ولى خود اين شخص مىدانست و اعتراف دارد كه طلب ندارد و شركت پول بدهكار نيست ، اين شخص در اثر نياز شديد به مغازه‌اى ، مغازه‌اى را صحبت مىكند به شانزده ميليون تومان و با وساطت مدير عامل شركت ، اين مغازه را براى خود خريدارى كرد و آن چكهاى شركت را به اضافه مبلغ پانصد هزار تومان در اختيار مدير عامل شركت مىگذارد كه واسطه در معامله و خريد آن مغازه بود ، بالاخره مغازه شانزده ميليون تومان براى شخص نامبرده خريدارى مىشود ، عنايت فرموده به سئوالات ذيل پاسخ فرمائيد : الف - بوسيله چكهايى كه طلب واقعى وى از شركت نبوده اين مغازه خريدارى شد ، آيا اين شخص مالك مغازه مىشود يا خير ؟ ب - براى خروج اين شخص از بدهى به شركت ، آيا پرداخت همان پانزده ميليون و نيم كفايت مىكند ، يا اين كه در اين مدّت چهار سال كه پول شركت را تصاحب كرده به صورت خريد مغازه وظيفه ديگر دارد ؟ ج - در اين مدّت چهار سال ، بعضى از صاحبان سهام شركت ، سهام خود را فروخته‌اند و يا مرده‌اند ، آيا نسبت به آنان چه وظيفه‌اى دارد و اگر به همان دفتر و مدير عامل شركت به حساب شركت بدهى خود را پرداخت كند ، كافى است ؟ د - كسانى كه جديداً از اين شركت سهام خريدارى كرده‌اند ، آيا آنها هم بهره‌اى از اين پول خواهند داشت ؟ ج 1 - الف - اگر معامله به صورت كلّى واقع شده ، يعنى مغازه را خريد بعداً در پرداخت ثمن ، چك و پول نقد را تحويل داده ، در اين صورت تمام مغازه مال خودش است و اگر به عين مبلغ چكها و پول نقد معامله نموده معامله فضولى است و بستگى به اجازه شركت دارد و فقط نسبت به سهم خودش مالك مىشود . ب - در دَين هر مبلغ كه انسان در تاريخ معيّن ذمّه‌اش مشغول و بدهكار مىشود ، مادامى كه آن مقدار از ماليّت به صورت فاحش ارزش خود را از دست نداده باشد همان مقدار را بدهكار است ، در غير اين صورت بايد مصالحه نمايند .